चीन र मुस्लिम देश बाट आउँछ सुन मुख्य नाईके को ?

पछिल्ला ५ दिनमै ४ पटक गरी साढे २९ किलो सुन बरामद प्रतिपक्षी एमालेले करिब एक महिना संसद् अवरुद्ध गरेपछि गठन भएको उच्चस्तरीय आयोगको काम सुस्तछ, तस्करहरूले आफ्नो धन्दा भने उच्च गतिमा अघि बढाएका छन्

37

काठमाडौँ — त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट ब्रेक सु र विद्युतीय चुरोट (भेप) मा लुकाइछिपाइ ल्याएको सुन प्रकरणको जाँचबुझ तथा संलग्न व्यक्तिमाथि कारबाही गर्न माग गर्दै प्रतिपक्षी एमालेले करिब एक महिना संसद् अवरुद्ध गरेपछि गठन भएको उच्चस्तरीय आयोगको काम सुस्त छ तर तस्करहरूले आफ्नो धन्दा भने उच्च गतिमा अघि बढाएका छन् । पछिल्लो ५ दिनमै ४ पटक गरी साढे २९ किलो अवैध सुन बरामद भएको छ ।

एमालेले साउन १० देखि संसद् अवरुद्ध गरेपछि जाँचबुझ आयोग गठन गर्न भदौ ६ मा संसद्का ७ दलबीच सहमति भएको थियो । त्यही आधारमा असोज १४ मा गठित आयोगको तीनमहिने म्याद पुस १४ मा सकिँदै छ । आयोगलाई सुन तस्करीको समग्र जाँचबुझ मात्रै होइन, गिरोह र यसमा संलग्नलाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान गर्न सक्ने अधिकारसमेत दिइएको छ । यही कार्यादेशभित्र रहेर जाँचबुझ भइरहेको आयोगको दाबी छ ।

उच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश डिल्लीराज आचार्यको संयोजकत्वमा गठित उच्चस्तरीय आयोगमा किशोरजंग कार्की, प्रेमराज जोशी र सहकुल थापा सदस्य छन् । जाँचबुझ आयोगले विगतका ओसारपसारमा संलग्नसँग सोधपुछ गर्ने, कागजी प्रमाण जुटाउने, स्थलगत भ्रमण, सरोकारवालासँग भेटघाट र विज्ञबीच परामर्श लिएको छ । तर म्याद अब करिब २० दिन मात्र बाँकी छ ।

‘नेपाली अभियुक्तसँग बयान लिइसक्यौं । तारिख र धरौटीमा रहेकासँग लिँदै छौं । ओसारपसारमा संलग्न विदेशीसँग सोधपुछ बाँकी नै छ,’ आयोगका एक सदस्यले भने, ‘विज्ञ र सरोकारवालासँग सोधपुछ सक्यौं, अनुसन्धान अधिकृत, अभियोजनकर्तासँग बाँकी छ ।’ ३ महिने कार्यादेश पाएको आयोगको कार्यक्षेत्र बृहत् भएकाले २ महिना अनुसन्धानमै बितेको ती सदस्यको भनाइ छ । ‘अवैध सुन आउने मुख्य स्थान त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, रसुवाको केरुङ, तातोपानी, दोलखालगायत नाकाको स्थलगत निरीक्षणमा धेरै समय खर्च भयो,’ उनी भन्छन् ।

सरकारले आयोग गठन गरेपछि पर्याप्त सहयोग नगर्दा पनि ढिलासुस्ती हुन पुगेको आयोगका सदस्यहरू गुनासो गर्छन् । सरकारले मंसिर पहिलो साता मात्र आयोगलाई आवश्यक कर्मचारी उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको थियो । निर्णय गरे पनि अझै कर्मचारी हाजिर हुन आएका छैनन् । मंसिर ७ गते सरकारले आयोगमा उपसचिव, सरकारी वकिल, राजस्व उपसचिव र प्रहरी नायब उपरीक्षक गरी ४ जना अधिकृतस्तरका कर्मचारी उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको थियो । यसअघिका फैसला, संलग्नको कल डिटेल, पूर्वछानबिन समितिका प्रतिवेदन अध्ययन गर्न समय लाग्ने र आयोगको क्षेत्राधिकार पनि बृहत् भएकाले ढिलाइ भएको उनले बताए ।

आयोग यसअघिको सुन ओसारपसारको छानबिनमा केन्द्रित भइरहँदा विमानस्थलकै बाटो नयाँ तरिकाले धमाधम सुन भित्रिरहेको छ । बिहीबार १४ किलो सुनसहित समातिएका गोरखा बारपाकका चन्द्र घले स्वयंले तेस्रो पटक दुबईबाट सुन ल्याएको सोधपुछका क्रममा बताएका छन् । शनिबार राति पनि फ्लाई दुबईको उही उडान (एफजेड ५७३) बाट ल्याइएको साढे ६ किलो अवैध सुन भन्सार जाँचपास भइसकेपछि बरामद भएको छ । बोकेर ल्याउने इजिप्टका नागरिक सेरिफ मोहम्मद ल्यासिनसहित दुई सुडानी नागरिकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ ।

विमानस्थल प्रहरी प्रमुख डीआईजी अर्जुन चन्द ठकुरका अनुसार एक दिनको फरकमा विमानस्थलबाट सुन भित्र्याउने तरिका भने उस्तै छ । ‘बिहीबारजस्तै शनिबार पनि ज्याकेटभित्रको वस्त्रमा ६ किलो अर्धठोस सुन बोकेर ल्याएका रहेछन्,’ डीआईजी ठकुरीले भने, ‘विमानस्थल आगमन टनेल प्रवेश गेटबाट सुन बरामद गरेका छौं । घलेले जस्तै इजिप्टियन नागरिकले पनि त्यही तरिकाले ज्याकेटको भित्रपट्टि फल्स बटम बनाई टेपले बेरेर बिस्कुट आकारका सुन बोकेका रहेछन् । टनेल गेटमा जाँच गर्दा फेला पर्‍यो ।’ प्रहरीका अनुसार बरामद ६ किलो सुन भन्सार जाँचपास भइसकेको थियो ।

पछिल्ला घटनामा तस्करले सुन ओसार्न नौलो विधि अपनाएका छन् । आइतबार भन्सार विभागले गरेको सोधपुछमा चन्द्र घलेले यसअघि ३ पटकसम्म सुन ल्याएको मात्रै बताएनन्, ल्याएको सुन विमानस्थलको व्यावसायिक व्यक्तिहरूका लागि छुट्याइएको (सीआईपी कक्ष) शौचालयको डस्टबिनमा राखेर बाहिरिने गरेको बयानसमेत दिए ।

सुन लिन दुबई पठाउने र ल्याएर शौचालयमा छाड्न लगाउने बारपाककै मीनबहादुर घले रहेको जवाफ चन्द्रले दिएको ती अधिकारीले सुनाए । ‘चन्द्रले ३ पटकसम्म सुन ल्याइसकेको बताएका छन्, भेटिएको प्रमाणमा उनी यसअघि पनि ३ पटकभन्दा बढी दुबई आउजाउ गरेको देखिन्छ,’ एक अनुसन्धान अधिकारीले कान्तिपुरसित भने, ‘त्यतिबेला ल्याएको सुन सीआईपी कक्षको डस्टबिनमा राखेर विमानस्थलबाट बाहिरिने गरेको बताएका छन् । त्यसपछि सुन कसले कहाँ लैजान्थ्यो, आफूलाई थाहा नहुने उनको भनाइ छ ।’

उनले शौचालयमा छाडेको सुन सरसफाइ कर्मचारी फोहोरमैलासँगै विमानस्थल बाहिर पुर्‍याउने गरेको भन्सार अधिकारीहरूको प्रारम्भिक अनुमान छ । ती अधिकारीका अनुसार मीनबहादुरले भने चन्द्रको आरोप स्वीकार गरेका छैनन् । तर ह्वाट्सएपको कुराकानीमा मीनले नै चन्द्रलाई भिसा र प्लेन टिकट पठाउने गरेको भेटिएको छ ।

साथै आरोपितहरूको प्रारम्भिक बयानका आधारमा सरकारी अधिकारीहरू सुन तस्करीको गिरोहले नेपाललाई ट्रान्जिट बनाएर दुबईको सुनलाई भारत पुर्‍याउने गरेको आशंका गर्छन् । ‘चन्द्रले भनेको कुरा मीनबहादुरमाथि छानबिन गर्दा मिल्दै गएको छ, मीनको मोबाइल सम्पर्क दुबई र भारतका सिमकार्डसँग भएको देखिन्छ । मोबाइलको कल डिटेल्स मगाएर पनि थप अनुसन्धान गर्न बाँकी छ । स्वदेशी, विदेशी को–कोसँग सम्पर्क छ । सबै खोज्छौं,’ एक अनुसन्धान अधिकृतले भने ।

बिहीबार भने चन्द्र घले विमानबाट ओर्लेपछि सीआईपी कक्षमा पुग्न नपाउँदै सुराकीे आधारमा प्रहरी र भन्सार कर्मचारीले नियन्त्रणमा लिएर खानतलासी गर्दा सुन भेटिएको थियो । चन्द्रको बयानमा मीनबहादुर सोही दिन पक्राउ परेका थिए । चन्द्र घले बारपाक क्षेत्रमा भेडा, च्याङ्ग्रा डुलाउने र काठमाडौंमा मासु पसल सञ्चालक भएको खुलेको छ । उक्त सुन ल्याउन संलग्न र लगानीकर्तामाथि अनुसन्धान गर्न भन्सार विभागका उपसचिव मनिराम पौडेलको संयोजकत्वमा ६ सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरिएको छ ।

शनिबार सुन बोकेर ल्याउने इजिप्टका नागरिक सेरिफ मोहम्मद ल्यासिनसहित दुई सुडानी नागरिक पनि पक्राउ गरिएको डीआईजी ठकुरीले बताए । उनका अनुसार राति पौने १ बजे भन्सार पास भइसकेको अवस्थामा तस्करी गरेर ल्याएको सुन नियन्त्रणमा लिइएको हो । सुडानी नागरिकको सेरिफसँग शंकास्पद संलग्नता र निकटता देखिएपछि उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । तर दोभासे नहुँदा आरोपीमाथि थप सोधपुछ गर्न नसकिएको प्रहरी भनाइ छ ।

प्रहरीको काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले न्युरोड र नागढुंगा नाकाबाट ५ दिनकै अवधिमा ९ किलो सुन नियन्त्रणमा लिएको छ । गत मंगलबार न्युरोडबाट ७ किलो सुन बरामद गरिएको अपराध अनुसन्धान कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक रवीन्द्र रेग्मीले बताए । न्युरोडमा पदमप्रसाद पाण्डेले सञ्चालन गरेको ओम पल गोल्ड प्रालि र कैलाश ज्वेलर्स प्रालिबाट बिल–बीजकबिनाका सुनका गहना र टुक्राहरू नियन्त्रणमा लिइएको थियो । पाण्डेको साथबाट ४१ सय अमेरिकी डलर र ३९ लाख नेपाली रुपैयाँसमेत बरामद गरिएको छ । कैलाली घर भई स्वयम्भू बस्ने पाण्डेलाई समेत पक्राउ गरी गैरकानुनी रूपमा हुन्डीमार्फत वित्तीय कारोबार गरेको हुँदा अनुसन्धान र कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी परिसर टेकु पठाइएको रेग्मीले बताए ।

सुन र अमेरिकी डलरमा राजस्व छलीसम्बन्धी कसुरमा उनलाई कारबाही प्रक्रिया अघि बढेको प्रहरीले जनाएको छ । गत बिहीबार नै अपराध अनुसन्धान कार्यालयले काठमाडौंको नागढुंगा नाकाबाट २ किलो सुनसहित ३ जनालाई पक्राउ गरेको थियो । रसुवाको केरुङ नाकाबाट भन्सार छलेर तस्करी गरी ल्याएको सुन सुराकी सूचनाका आधारमा नियन्त्रणमा लिइएको रेग्मीले बताए । सुनसँगै रसुवाका विरु तामाङ, सुनील भुजेल र ग्यालछिरिङ तामाङलाई पक्राउ गरिएको छ । वाग्मती प्रदेशको ०१–०२८–२६९७ नम्बरको स्कार्पियो गाडीको गियर बक्समा बिस्कुट आकारको २ थान सुन लुकाएर ल्याइएको थियो । विमानस्थलबाट ल्याएको सुन बरामद हुन थालेपछि पछिल्लो समय रसुवा, दोलखा, सिन्धुपाल्चोक, गोरखालगायतका सीमानाका प्रयोग हुने क्रम बढेको प्रहरीले जनाएको छ ।

गत असार २९ गते विमानस्थलबाट बाहिरिएको ६१ किलो सुन राजस्व अनुसन्धान विभागले बरामद गरेको थियो । त्यतिबेला ब्रेक सुमा रहेको सुन भन्सार जाँचपास गरेर सिनामंगल सडकमा पुगेको अवस्थामा बरामद गरिएको थियो । त्यसअघि विद्युतीय चुरोट भेपमा लुकाएर ९ केजी सुन ल्याइएको थियो । उक्त सुन तस्करी आरोपमा पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महराका छोरा राहुल पुर्पक्षका लागि थुनामा छन् । लगातार सुन तस्करीको घटना सार्वजनिक हुने र त्यसमा राजनीतिक नेतृत्वसमेत जोडिएपछि उच्चस्तरीय छानबिन समिति बनाउन संसद्मा माग भएको थियो ।

त्यसपछि सरकारले पूर्वन्यायाधीशको संयोजकत्वमा छानबिन समिति बनाएको हो । गत भदौ ३ र असोज १३ गते केरुङ रसुवा नाकाबाट ल्याएको ३ केजी, असोज १० र ११ गते दोलखा राङजिया नाकाबाट सडक मार्ग हुँदै ल्याइएको ७ केजी सुन बरामद गरिएको थियो । पछिल्लो १० वर्षमा तस्करी गरेर ल्याइएको ७ सय किलो सुन बरामद भएको प्रहरी प्रधान कार्यालयको तथ्यांक छ । सुन ओसारपसारमा संलग्न ५ सय ९९ जना पक्राउ परेका छन् । उक्त सुन ७ अर्बभन्दा बढी मूल्यको हो । सोही अवधिमा १ हजार १ सय २२ किलो अवैध चाँदीसमेत बरामद भएको छ । ईकान्तिपुर बाट

Leave A Reply

Your email address will not be published.