मटिअर्वा नाकामा ‘एक घण्टे लाइन’को आरोप, कोर्ट मास्टरमाथि रकम असुलीको दाबी

बारा—भारतसँग जोडिएको बाराको मटिअर्वा सीमा नाकामा तस्करी नियन्त्रणका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन भइरहेका बेला सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल (प्रस्तावित) सीमा सुरक्षा गुल्मका कोर्ट मास्टर जिउत राममाथि व्यापारीसँग रकम लिएर रातिको समयमा तस्करीको ‘लाइन’ मिलाउने गरेको आरोप सार्वजनिक भएको छ।

स्थानीय पत्रकार राजु चौरसियाले केही दिनअघि रातिको समयमा करिब एक घण्टाका लागि तस्करीको लाइन मिलाउने भन्दै रामले व्यापारीबाट प्रतिव्यक्ति १० हजार रुपैयाँसम्म रकम लिएको जानकारी आफूले प्राप्त गरेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार उक्त समयमा कपडा, केरा, किराना सामानलगायत दशैं–तिहार लक्षित पटाका समेत सीमा नाकाबाट नेपालतर्फ ल्याउने गरिएको दाबी छ।

चौरसियाका अनुसार यो गतिविधि नियमित प्रक्रियाभन्दा बाहिरबाट रकम उठाएर निश्चित समयका लागि सामान ओसारपसार गर्न सहज बनाउने प्रकृतिको रहेको दाबी गरिएको छ। उनले आइतबार पनि जितपुरका एक व्यापारीसँग तस्करीको ‘लाइन’ मिलाउने विषयमा कोर्ट मास्टर रामले रकम लिएको दाबी गरेका छन्।

स्थानीय स्रोतबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा यस्तो दाबी सार्वजनिक भएपछि मटिअर्वा नाकामा सुरक्षाकर्मीको निगरानी, सीमा व्यवस्थापन तथा भन्सार छली नियन्त्रणको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठेको छ।

विशेषगरी दशैं–तिहार नजिकिँदै जाँदा सीमावर्ती नाकाबाट कपडा, किराना, फलफूल तथा पटाकालगायतका सामानको अवैध ओसारपसार बढ्न सक्ने भएकाले सुरक्षा संयन्त्र थप संवेदनशील हुनुपर्ने अवस्थामा सुरक्षाकर्मीमाथि नै व्यापारीसँग रकम लिएर ‘लाइन’ दिने आरोप लाग्नु गम्भीर विषय बनेको छ।

आरोपबारे सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल (प्रस्तावित) सीमा सुरक्षा गुल्मका प्रमुख एवं सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक विनोद अधिकारीसँग प्रतिक्रिया माग्दा उनले कुनै पनि व्यापारीसँग मिलेमतो नभएको दाबी गरे।

अधिकारीले मटिअर्वा नाकामा आफूले कडाइ गरेको दाबी गर्दै सीमा क्षेत्रमा अवैध रूपमा सामान ओसारपसार भइरहेको भए त्यसबारे जानकारी दिन आग्रह गरे। उनले मटिअर्वा नाकाको वास्तविक अवस्था बुझ्न स्थलगत रूपमा आउनसमेत आग्रह गरेका थिए।

अधिकारीको भनाइअनुसार गुल्मले सीमा क्षेत्रमा निगरानी तथा अवैध ओसारपसार नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। तर स्थानीय तहबाट उठेका आरोप र दाबीले भने सीमा सुरक्षामा खटिएका जनशक्तिको निगरानी र कार्यसम्पादनमाथि थप प्रश्न उठाएको छ।

सीमा क्षेत्रमा तस्करी नियन्त्रण गर्ने जिम्मेवारी पाएको सुरक्षा निकायका कर्मचारीमाथि नै व्यापारीबाट रकम लिएर निश्चित समयका लागि अवैध सामान ओसारपसार गर्न सहजीकरण गरेको आरोप लागेपछि यस विषयमा सम्बन्धित निकायले निष्पक्ष छानबिन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

विशेषगरी ‘एक घण्टाको लाइन’, ‘प्रतिव्यापारी १० हजार रुपैयाँ’ र दशैं–तिहार लक्षित पटाकासहितका सामान ओसारपसार भएको भनिएको दाबी सामान्य आरोप मात्र हो वा यसको पछाडि वास्तविक गतिविधि छ भन्ने विषय छानबिनबाट स्पष्ट हुनुपर्ने देखिन्छ।

सीमा क्षेत्रमा खटिएका सुरक्षाकर्मीको गतिविधि, व्यापारीसँगको सम्पर्क, रातिको समयमा हुने आवतजावत, बरामद भएका सामानको विवरण तथा नाकाबाट हुने सामानको आवागमनमाथि निगरानी बढाएमा यस्ता आरोपको वास्तविकता पहिचान गर्न सकिने स्थानीयको भनाइ छ।

एकातर्फ स्थानीय पत्रकारले रकम असुली गरेर तस्करीको लाइन दिने दाबी गरिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ गुल्म प्रमुखले कुनै व्यापारीसँग नमिलेको र नाकामा कडाइ गरिएको दाबी गरेका छन्। त्यसैले आरोप र खण्डनबीचको वास्तविकता पत्ता लगाउन सम्बन्धित सुरक्षा निकायको आन्तरिक निगरानीसँगै आवश्यक परे उच्च तहबाट समेत छानबिन हुनुपर्ने देखिन्छ।

मटिअर्वा नाका हुँदै हुने अवैध ओसारपसार नियन्त्रणमा सुरक्षाकर्मीको भूमिका महत्वपूर्ण हुने भएकाले सुरक्षाकर्मीमाथि लागेको आर्थिक लेनदेन र ‘लाइन’ सञ्चालनसम्बन्धी आरोपको निष्पक्ष परीक्षणले मात्रै नाकाको वास्तविक अवस्था स्पष्ट पार्नेछ।