“सर्लाहीबाट कांग्रेस केन्द्रीय नेतृत्वमा दाबी : रघुवीर कार्कीको राजनीतिक यात्रा”

सर्लाही । नेपाली कांग्रेसको राजनीतिमा विद्यार्थी संगठन हुँदै पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वसम्म पुग्ने आकांक्षा बोकेका युवा नेतामध्ये रघुवीर कार्की पनि एक हुन्। किशोरावस्थादेखि नेपाल विद्यार्थी संघमार्फत राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय हुँदै आएका कार्की अहिले नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यका रूपमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्ने तयारीमा छन्।

सर्लाहीको साविक हजरिया गाविस–७, खैराटोलमा जन्मिएका कार्कीको राजनीतिक यात्रा पारिवारिक राजनीतिक वातावरणसँगै विद्यार्थी जीवनबाट सुरु भएको हो। कांग्रेसप्रति आस्था र राजनीतिक चेतनाको वातावरणमा हुर्किएका उनले किशोरावस्थामै विद्यार्थी संगठनमार्फत राजनीतिक गतिविधिमा सहभागिता जनाउन थालेका थिए।

स्कुल तहको विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उनको संगठनात्मक यात्रा क्याम्पस हुँदै नेविसंघको जिल्ला र केन्द्रीय तहसम्म पुगेको छ। नेविसंघको स्कुल कमिटी, क्याम्पस कमिटीमा सक्रिय रहेपछि उनले नेविसंघ सर्लाही जिल्ला कमिटीको सचिवको जिम्मेवारीसमेत सम्हालेका थिए।

विद्यार्थी संगठनमा जिम्मेवारी पाउँदै जाँदा कार्कीको राजनीतिक परिचय पनि विस्तार हुँदै गयो। उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि काठमाडौं पुगेपछि चाबहिलस्थित पशुपति बहुमुखी क्याम्पसमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचनमा सचिव पदमा निर्वाचित हुनु उनको राजनीतिक यात्राको अर्को महत्वपूर्ण चरण बन्यो।

क्याम्पस राजनीतिमा निर्वाचित भएपछि उनले विद्यार्थी संगठनभित्र आफ्नो सक्रियतालाई थप विस्तार गरे। त्यसपछि नेविसंघको केन्द्रीय महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित हुँदै उनले विद्यार्थी राजनीतिबाट पार्टीको मूल राजनीतिक धारतर्फ आफ्नो यात्रा अगाडि बढाए।

अध्ययनसँगै कानून व्यवसाय

राजनीतिसँगै शैक्षिक क्षेत्रमा पनि कार्कीले आफ्नो यात्रा अघि बढाएका छन्। उनले समाजशास्त्र र राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर अध्ययन गरेका छन् भने कानूनतर्फ पनि स्नातक तहको अध्ययन गरेका छन्। हाल उनी अधिवक्ताका रूपमा कानून व्यवसायमा समेत संलग्न छन्।

राजनीति र कानून दुवै क्षेत्रमा रहेको उनको संलग्नतालाई उनले जनसरोकारका विषयसँग जोड्दै आएका छन्। विद्यार्थी जीवनदेखि नै सामाजिक तथा सार्वजनिक सरोकारका विषयमा सक्रिय रहेको बताउने कार्की विकास निर्माण, जनसेवा तथा शान्ति–सुरक्षासम्बन्धी विषयमा समेत चासो राख्दै आएको बताउँछन्।

उनको राजनीतिक यात्रामा संगठनसँगै जनसम्पर्कलाई समेत महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिइएको छ। स्थानीय तहका नागरिकदेखि कांग्रेसका कार्यकर्ता तथा महाधिवेशन प्रतिनिधिसम्म निरन्तर सम्पर्कमा रहने प्रयास गर्दै आएको कार्की पक्षको भनाइ छ।

रामहरि जोशीको राजनीतिक आदर्श

कार्कीले आफ्नो राजनीतिक यात्रालाई कांग्रेसका सादगीपूर्ण नेता तथा संस्थापक पुस्ताका नेता रामहरि जोशीको राजनीतिक आदर्शसँग जोड्दै आएका छन्। आफूलाई रामहरि जोशीको शिष्यका रूपमा परिचित गराउन रुचाउने कार्की हाल रामहरि जोशी फाउन्डेसनको अध्यक्षको जिम्मेवारीमा समेत रहेको बताइएको छ।

‘सादा जीवन, उच्च विचार’लाई आफ्नो राजनीतिक आदर्शका रूपमा अघि सार्दै आएका कार्कीले राजनीतिमा व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा संगठन, विचार र जनसेवालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्।

उनको राजनीतिक यात्रामा कांग्रेसको नयाँ पुस्तासँगको सम्बन्ध पनि उल्लेख्य रहेको छ। विद्यार्थी राजनीतिदेखि नै गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मासँग निकट रहेर राजनीतिक गतिविधिमा अघि बढेको कार्की बताउँछन्। यही सम्बन्ध र राजनीतिक सहकार्यले पनि उनको पछिल्लो राजनीतिक यात्रालाई प्रभाव पारेको देखिन्छ।

विशेष महाधिवेशनमा सक्रिय भूमिका

नेपाली कांग्रेसको दोस्रो विशेष महाधिवेशनअघि सर्लाहीमा विशेष महाधिवेशनको पक्षमा वातावरण निर्माण गर्ने क्रममा पनि कार्की सक्रिय रहेको बताइन्छ।

त्यस समयमा उनले जिल्लाका महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूसँग भेटघाट, छलफल र सुझाव संकलन गर्दै विशेष महाधिवेशनका पक्षमा समर्थन जुटाउने अभियान चलाएको कार्की पक्षको दाबी छ।

विशेष महाधिवेशनको पक्षमा सर्लाहीबाट करिब ७५ प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई सहभागी गराउन आफ्नो भूमिका रहेको कार्की पक्षको दाबी छ। तत्कालीन समयमा जिल्लामा शेरबहादुर देउवा पक्षको प्रभाव रहेको मानिए पनि निरन्तर संवाद र राजनीतिक सम्पर्कमार्फत गगन थापा तथा विशेष महाधिवेशनका पक्षमा समर्थन निर्माण गर्न आफूहरू सफल भएको उनीहरूको भनाइ छ।

यद्यपि यस्तो राजनीतिक दाबीलाई सम्बन्धित पक्षको भनाइका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ। कांग्रेसभित्र नेतृत्व र गुटगत समीकरण समयअनुसार परिवर्तन हुँदै जाने भएकाले कुनै पनि नेताको प्रभावलाई महाधिवेशनको निर्वाचन परिणाम वा औपचारिक जिम्मेवारीबाट मात्र अन्तिम रूपमा मूल्यांकन गर्न सकिन्छ।

दोस्रोपटक महाधिवेशन प्रतिनिधि

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनका लागि सर्लाही क्षेत्र नम्बर ४ बाट कार्की दोस्रोपटक महाधिवेशन प्रतिनिधिमा सर्वसम्मत चयन भएका छन्। महाधिवेशन प्रतिनिधिका रूपमा दोस्रो कार्यकालमा प्रवेश गर्नु उनको पार्टी संगठनभित्रको निरन्तरताका रूपमा हेरिएको छ।

महाधिवेशन प्रतिनिधि चयनपछि उनको ध्यान अब केन्द्रीय सदस्यको उम्मेदवारीतर्फ केन्द्रित भएको छ। विद्यार्थी राजनीतिबाट पार्टीको केन्द्रीय तहसम्म पुग्ने लक्ष्यसहित उनले केन्द्रीय सदस्यमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्ने तयारी गरिरहेका छन्।

उनको दाबी केवल व्यक्तिगत राजनीतिक आकांक्षामा सीमित नरहेको र युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने उद्देश्यसमेत रहेको उनीनिकट नेताहरू बताउँछन्। कांग्रेसमा लामो समयदेखि विद्यार्थी संगठनमार्फत राजनीति गर्दै आएका युवाहरूलाई पार्टीको मूल नेतृत्वमा अवसर दिनुपर्ने बहस चलिरहेका बेला कार्कीको उम्मेदवारीलाई पनि त्यही सन्दर्भमा हेरिएको छ।

१५औँ महाधिवेशन र नयाँ राजनीतिक परीक्षा

नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन कार्कीका लागि केवल पार्टीको नियमित महाधिवेशन मात्र नभई लामो राजनीतिक यात्रापछि केन्द्रीय तहमा आफ्नो स्थान स्थापित गर्ने अवसरका रूपमा आएको छ।

विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको यात्रा नेविसंघको जिल्ला तथा केन्द्रीय जिम्मेवारी हुँदै महाधिवेशन प्रतिनिधिसम्म पुगेपछि अब उनको राजनीतिक लक्ष्य कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिमा प्रवेश गर्ने रहेको छ।

तर केन्द्रीय सदस्य बन्ने प्रक्रिया व्यक्तिगत राजनीतिक यात्राभन्दा पनि महाधिवेशनको निर्वाचन, प्रतिनिधिहरूको समर्थन, पार्टीभित्रको राजनीतिक समीकरण र उम्मेदवारको संगठनात्मक आधारसँग जोडिने विषय हो। त्यसैले कार्कीको आगामी यात्रा पनि महाधिवेशनको प्रक्रियाबाटै तय हुनेछ।

सर्लाहीको स्थानीय राजनीतिक परिवेशबाट उठेका कार्कीले विद्यार्थी राजनीतिमा बिताएको लामो समय, कानून व्यवसायबाट प्राप्त अनुभव, सामाजिक गतिविधिमा सक्रियता र पार्टी संगठनभित्रको सम्पर्कलाई आफ्नो राजनीतिक पूँजीका रूपमा अघि सारेका छन्।

अब प्रश्न भनेको उनले विद्यार्थी राजनीतिबाट हासिल गरेको संगठनात्मक अनुभवलाई कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा कसरी रूपान्तरण गर्छन् भन्ने हो।

१५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यका रूपमा उम्मेदवारी प्रस्तुत गर्ने तयारीसँगै रघुवीर कार्कीको राजनीतिक यात्रा नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ। सर्लाहीको खैराटोलबाट सुरु भएको उनको राजनीतिक यात्रा काठमाडौंको विद्यार्थी राजनीतिदेखि कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वको आकांक्षासम्म आइपुगेको छ।

महाधिवेशनले उनको यो यात्रालाई नयाँ जिम्मेवारीतर्फ अघि बढाउँछ वा अर्को चरणको संगठनात्मक संघर्षतर्फ लैजान्छ भन्ने कुरा अब महाधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रियाले निर्धारण गर्नेछ।

विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको रघुवीर कार्कीको यात्रा अहिले कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा नयाँ जिम्मेवारीको खोजीसम्म आइपुगेको छ—र १५औँ महाधिवेशन उनका लागि त्यस यात्राको महत्वपूर्ण राजनीतिक परीक्षा बन्नेछ।