‘मन बिनाको धन-२’ हेर्ने कि नहेर्ने ? अशोक दर्जीबिना फिल्म बनेपछि उठ्यो गम्भीर प्रश्न

दिपक बास्तोला ‘मनबिनाको धन’ भन्नेबित्तिकै नेपाली दर्शकको मनमा एउटा बालकको अनुहार झलझली आउँछ-अशोक दर्जी। कुनै समय सडकमा गीत गाउँदै हिँड्ने अशोकको आवाज सामाजिक सञ्जालमार्फत लाखौँ मानिससम्म पुगेपछि उनको जीवन नै नेपाली संगीत क्षेत्रको चर्चित कथामध्ये एक बन्न पुग्यो।

अशोकको संघर्ष, उनको आवाज र ‘मनबिनाको धन ठूलो कि धन बिनाको मन’ भन्ने गीतले उनलाई घरघरमा चिनायो। यही लोकप्रियताको यात्रालाई पर्दामा उतार्दै ‘मन बिनाको धन’ चलचित्र निर्माण भयो। चलचित्रमा अशोक दर्जी स्वयं जोडिएपछि दर्शकका लागि फिल्म र अशोकको नाम झनै नजिक भयो।

तर अहिले ‘मनबिनाको धन-२’ निर्माण भइरहँदा सामाजिक सञ्जालमा एउटा प्रश्न निकै चर्चामा छ-अशोक दर्जीबिना ‘मन बिनाको धन-२’ हेर्ने कि नहेर्ने ?

यो प्रश्न केवल एउटा कलाकार फिल्ममा भएनन् भन्ने विषयमा सीमित छैन। किनकि ‘मन बिनाको धन’ नामसँग अशोक दर्जीको पहिचान यति गहिरोसँग जोडिएको छ कि दोस्रो भागमा उनको अनुपस्थितिले धेरै दर्शकलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ।

नाम ‘मनबिनाको धन’, तर अशोक खोइ ?

पहिलो चलचित्रसँग जोडिएको सबैभन्दा ठूलो आकर्षणमध्ये एक थिए अशोक दर्जी। उनको बाल्यकाल, संघर्ष, संगीतमा आएको परिवर्तन र लोकप्रियतासँग जोडिएको कथाले दर्शकको ध्यान तानेको थियो।

अब त्यही चलचित्रको दोस्रो भाग बन्ने भएपछि दर्शकले स्वाभाविक रूपमा सोध्न थालेका छन्-अशोक कहाँ छन् ?

फिल्मको दोस्रो भागमा नयाँ कलाकारहरू जोडिएका छन्। चलचित्रको निर्माण तथा निर्देशन टंक बुढाथोकीले गरिरहेका छन्। तर अशोक दर्जीको सहभागिताबारे भने स्पष्टता नहुँदा सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न किसिमका चर्चा भइरहेका छन्।

कतिपय दर्शकले त प्रश्न नै गर्न थालेका छन्—पहिलो भागको नाम र लोकप्रियतासँग यति नजिक रहेका अशोकलाई दोस्रो भागमा किन समेटिएन ?

यही प्रश्न अहिले ‘मन बिनाको धन-२’ को चर्चाभन्दा पनि ठूलो बहस बन्न थालेको छ। के अशोकलाई जानाजानी हटाइएको हो ?

सामाजिक सञ्जालमा केही व्यक्तिहरूले अशोकलाई प्रतिशोधपूर्ण तरिकाले फिल्मबाट बाहिर राखिएको हुनसक्ने आशंका व्यक्त गरिरहेका छन्। तर यहाँ एउटा कुरा स्पष्ट हुन जरुरी छ—अशोकलाई प्रतिशोधका कारण नै फिल्मबाट हटाइएको हो भन्ने प्रमाणित तथ्य सार्वजनिक भएको छैन।

त्यसैले अनुमानलाई तथ्य बनाएर प्रस्तुत गर्नु उचित हुँदैन।

अशोक फिल्ममा किन छैनन् भन्ने विषयमा निर्माण पक्षबाट स्पष्ट र विस्तृत जानकारी आएमा अहिले चलिरहेको धेरै बहसको अन्त्य हुन सक्छ।

के यो कथा आवश्यकताका कारण भएको हो ?
के कलाकार छनोटमा परिवर्तन भयो ?
के अशोक स्वयं फिल्ममा सहभागी हुन चाहेनन् ?
वा टंक र अशोकबीच कुनै व्यावसायिक वा व्यक्तिगत असमझदारी छ ?

यी प्रश्नको वास्तविक उत्तर सम्बन्धित पक्षले नै दिन सक्छ।

तर दर्शकको प्रश्न किन उठ्यो ?

किनभने अशोक दर्जी केवल एउटा कलाकारको नाम होइन, ‘मन बिनाको धन’ नामसँग जोडिएको एउटा भावनात्मक पहिचान पनि हुन्।

अशोकको आवाजबाट लोकप्रिय बनेको गीत, उनको जीवनसँग जोडिएको पहिलो चलचित्र र त्यसबाट बनेको दर्शकको सम्बन्धका कारण दोस्रो भागमा पनि अशोक देखिनुपर्छ भन्ने अपेक्षा हुनु स्वाभाविक हो।

यदि दोस्रो भागको कथा पूर्ण रूपमा फरक छ भने त्यसबारे निर्माण पक्षले स्पष्ट पार्न सक्छ। यदि अशोकलाई कुनै विशेष भूमिकामा राख्न नमिल्ने कारण थियो भने त्यो पनि बताउन सकिन्छ।

तर जब कुनै स्पष्ट जवाफ आउँदैन, त्यहाँ प्रश्नहरू जन्मिनु स्वाभाविक हुन्छ।

अर्को ठूलो प्रश्न—अशोकको नामबाट आएको करोडौँ रकम कहाँ गयो ?

अहिले सामाजिक सञ्जालमा अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठिरहेको छ—अशोक दर्जीको नाम, उनको कथा र लोकप्रियतासँग जोडिएको चलचित्रबाट आएको करोडौँ रुपैयाँको वास्तविक हिसाब के हो ?

पहिलो ‘मन बिनाको धन’ ले राम्रो व्यापार गरेको विभिन्न सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टमा उल्लेख छ। कतिपय रिपोर्टमा चलचित्रले करोडौँ रुपैयाँको ग्रस कलेक्सन गरेको बताइएको छ।

तर यहाँ ग्रस कलेक्सन र शुद्ध नाफा एउटै कुरा होइन भन्ने बुझ्नुपर्छ। चलचित्रको कुल व्यापारबाट हल, वितरक, प्रचार–प्रसार, निर्माण खर्च, कलाकार तथा प्राविधिक खर्चलगायत विभिन्न रकम छुट्टिन्छन्।

त्यसैले ‘करोडौँ रुपैयाँ आयो, त्यो सबै पैसा कहाँ गयो ?’ भन्ने प्रश्नको प्रमाणित जवाफ दिन वास्तविक आर्थिक विवरण आवश्यक हुन्छ।

अहिलेसम्म सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध सूचनाका आधारमा कुनै रकम टंक बुढाथोकीले व्यक्तिगत रूपमा दुरुपयोग गरे भनेर निष्कर्ष निकाल्ने आधार छैन।

तर प्रश्न उठाउन भने सकिन्छ-यदि अशोकको जीवनकथा र उनको लोकप्रियता चलचित्रसँग महत्वपूर्ण रूपमा जोडिएको थियो भने, चलचित्रसँग सम्बन्धित आर्थिक र व्यावसायिक विषयमा पारदर्शिता किन नहुने ?

अशोक र टंकको सम्बन्ध कहाँ पुग्यो ?

कुनै समय अशोक दर्जी र टंक बुढाथोकीको सम्बन्ध नेपाली दर्शकमाझ निकै चर्चित थियो। अशोकको सांगीतिक यात्रामा टंकको भूमिका रहेको कुरा सार्वजनिक रूपमा धेरैपटक आएको छ।

तर पछिल्लो समय अशोक आफ्नो परिवारसँग बस्न झापा फर्किएको र केही समयदेखि परिवारसँगै रहेको समाचारहरू पनि सार्वजनिक भएका छन्।

यही परिवर्तनसँगै अहिले दर्शकले पुरानो सम्बन्ध र वर्तमान अवस्थाबीच तुलना गर्न थालेका छन्।

तर दुई जनाबीच अहिले वास्तविक सम्बन्ध कस्तो छ भन्ने विषयमा बाहिरबाट अनुमान गर्नु भन्दा दुवै पक्षको स्पष्ट धारणा सुन्नु नै उचित हुन्छ।

अब टंकले जवाफ दिनुपर्ने प्रश्न

‘मन बिनाको धन–२’ निर्माण हुँदै गर्दा टंक बुढाथोकीसँग दर्शकले केही प्रश्नको जवाफ खोजिरहेका छन्।

अशोक दर्जी दोस्रो भागमा किन छैनन् ?

पहिलो चलचित्रसँग जोडिएको अशोकको भूमिकाबारे दोस्रो भागमा के योजना थियो ?

अशोकसँग यस विषयमा कुनै छलफल भएको थियो कि थिएन ?

पहिलो चलचित्रको आर्थिक कारोबारको वास्तविक अवस्था के हो ?

र सबैभन्दा महत्वपूर्ण—

‘मन बिनाको धन’ भन्ने नाम अशोक दर्जीसँग जोडिएको अवस्थामा दोस्रो भागमा उनलाई किन नदेखाइएको हो ?

यी प्रश्नको जवाफ निर्माण पक्षले स्पष्ट रूपमा दिएको खण्डमा दर्शकले पनि वास्तविकता बुझ्न पाउनेछन्।

हेर्ने कि नहेर्ने ? निर्णय दर्शकको

अब प्रश्न आउँछ—‘मन बिनाको धन–२’ हेर्ने कि नहेर्ने ?

कसैले अशोक दर्जी नभएकै कारण फिल्म नहेर्ने निर्णय गर्न सक्छन्। कसैले फिल्मको कथा र नयाँ कलाकारका कारण हेर्न सक्छन्। कसैले पहिले अशोकको भूमिका र अहिलेको कथाबीच तुलना गर्न फिल्म हेर्न चाहन्छन्।

तर अन्तिम निर्णय दर्शक स्वयंले गर्ने हो।

फिल्म बहिष्कार गर्ने वा हेर्ने विषयमा सामाजिक सञ्जालमा आ–आफ्ना धारणा आउन सक्छन्। तर कुनै पनि निर्णय तथ्य, आफ्नै रुचि र बुझाइका आधारमा हुनु राम्रो हुन्छ।

‘मन बिनाको धन–२’ को वास्तविक मूल्यांकन भने चलचित्र सार्वजनिक भएपछि त्यसको कथा, अभिनय र प्रस्तुतिका आधारमा दर्शकले गर्नेछन्।

तर त्यसअघि एउटा कुरा भने निश्चित छ—‘मन बिनाको धन’ भन्ने नामसँग अशोक दर्जीको सम्बन्ध यति गहिरो छ कि उनको अनुपस्थितिबारे प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो।

अशोक दर्जीलाई सम्झेर यो नाम सुन्ने दर्शकले अहिले एउटै कुरा सोधिरहेका छन्—

“मन बिनाको धन–२ त बन्यो, तर मनसँग जोडिएको अशोक खोइ ?”