मधेस प्रदेशको यू–१९ क्रिकेट छनोटमा प्रश्नैप्रश्न : २६ खेलाडी छनोटको आधार के? छनोटकर्तासँग जवाफ माग

मधेस । युवा क्रिकेटरहरूको भविष्यसँग जोडिएको मधेस प्रदेशको यू–१९ क्रिकेट टोली छनोट प्रक्रिया अहिले प्रश्नको घेरामा परेको छ। Naresh Shrestha Memorial U-19 Cricket Tournament का लागि मधेस प्रदेशबाट छनोट गरिएको २६ सदस्यीय बन्द प्रशिक्षण (क्लोज क्याम्प) टोलीलाई लिएर खेलप्रेमी, क्रिकेट समर्थक तथा सरोकारवालाहरूले छनोट प्रक्रियाको पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्।
खेलाडी छनोट केवल नाम सार्वजनिक गर्ने प्रक्रिया मात्र होइन। यो खेलाडीको वर्षौंको मेहनत, अनुशासन, क्षमता, प्रदर्शन र भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो। तर २६ सदस्यीय टोली छनोट गर्दा कुन आधारलाई प्राथमिकता दिइयो? खेलाडीको पछिल्लो प्रदर्शनलाई कति महत्त्व दिइयो? ब्याटिङ र बलिङको तथ्याङ्क कसरी मूल्याङ्कन गरियो? यी प्रश्नको स्पष्ट जवाफ अहिलेसम्म सार्वजनिक भएको छैन।
छनोटको आधार सार्वजनिक गर्न किन आनाकानी?
मधेस प्रदेशको २६ सदस्यीय क्लोज क्याम्प टोली छनोट भएपछि समर्थकहरूले छनोट प्रक्रियामा पारदर्शिता कायम गर्न माग गरेका छन्। खेलाडीको क्षमता र प्रदर्शनलाई नै मुख्य आधार बनाइएको हो भने छनोटअघि भएका प्रतियोगिताहरूको तथ्याङ्क सार्वजनिक गर्नुपर्ने उनीहरूको तर्क छ।
कुन खेलाडीले कति रन बनाए? कसको ब्याटिङ औसत कति थियो? कुन बलरले कति विकेट लिए? खेलाडीको निरन्तरता, फिल्डिङ क्षमता र समग्र प्रदर्शनलाई कसरी मूल्याङ्कन गरियो? यी विवरण सार्वजनिक हुँदा छनोट प्रक्रियाबारे उठेका प्रश्नको वास्तविकता बुझ्न सहज हुने समर्थकहरूको भनाइ छ।
छनोटकर्ताको जिम्मेवारी के?
यस छनोट प्रक्रियामा संलग्न मधेस प्रदेशका छनोटकर्ता सुभाष यादव र विवेक डल्लीमाथि पनि प्रश्न उठेका छन्। २६ सदस्यीय टोली तयार पार्दा अपनाइएको छनोट मापदण्ड, मूल्याङ्कन प्रक्रिया र निर्णयको आधारबारे उनीहरूले स्पष्ट पार्नुपर्ने माग गरिएको छ।
छनोटकर्ताको जिम्मेवारी खेलाडीको क्षमता पहिचान गर्नु मात्र होइन, छनोट प्रक्रिया विश्वसनीय, निष्पक्ष र पारदर्शी बनाउनु पनि हो। त्यसैले छनोटकर्ताहरूले तथ्य र प्रमाणसहित आफ्नो निर्णयबारे जानकारी दिनुपर्ने सरोकारवालाहरूको माग छ।
पहुँच होइन, प्रदर्शनका आधारमा छनोट हुनुपर्छ
युवा क्रिकेटमा अवसर पाउनु नै खेलाडीका लागि ठूलो उपलब्धि हो। धेरै खेलाडी सीमित स्रोतसाधनका बीच अभ्यास गर्दै आफ्नो भविष्य निर्माण गर्ने सपना देखिरहेका हुन्छन्।
यस्तो अवस्थामा छनोट प्रक्रियामा व्यक्तिगत सम्बन्ध, पहुँच, समूहगत प्रभाव वा अन्य स्वार्थले स्थान पाएको आशंका उत्पन्न हुनु खेल क्षेत्रका लागि दुर्भाग्यपूर्ण हुन्छ। यद्यपि छनोटमा त्यस्तो प्रभाव परेको पुष्टि गर्ने सार्वजनिक प्रमाण उपलब्ध छैन।
खेलाडी छनोटको एउटै बलियो आधार हुनुपर्छ— मैदानमा देखाएको क्षमता र प्रदर्शन।
यदि उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने खेलाडी छनोटमा परेनन् भने त्यसको कारण स्पष्ट पारिनुपर्छ। त्यस्तै, छनोट भएका खेलाडीको योग्यताको आधार पनि सार्वजनिक गरिनुपर्छ।
समर्थकका चार प्रमुख माग
छनोट प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउन समर्थकहरूले निम्न माग अघि सारेका छन्।
१. २६ सदस्यीय क्लोज क्याम्प टोली छनोटको आधिकारिक मापदण्ड सार्वजनिक गरियोस्।
२. छनोटअघि भएका प्रतियोगिताहरूमा खेलाडीहरूको ब्याटिङ, बलिङ तथा व्यक्तिगत प्रदर्शनको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरियोस्।
३. छनोटकर्ताहरूले छनोट प्रक्रियाबारे सार्वजनिक रूपमा जवाफ दिऊन्।
४. छनोट प्रक्रियामा कुनै त्रुटि वा अनियमितता भए निष्पक्ष समीक्षा गरियोस्।
नयाँ सरकार बनेपछि पनि मधेसका खेलाडीले न्याय पाउँछन्?
अहिले देशमा नयाँ सरकार बनेपछि खेलकुद क्षेत्रको विकास, युवा प्रतिभाको पहिचान र खेलाडीलाई उचित अवसर दिने विषयले पनि प्राथमिकता पाउनुपर्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर सरकार परिवर्तन हुँदैमा खेलकुद क्षेत्रका पुराना समस्या स्वतः समाधान हुँदैनन्।
मधेस प्रदेशमा क्रिकेटप्रति युवाहरूको आकर्षण र सम्भावना बढ्दै गएको अवस्थामा प्रतिभाशाली खेलाडीलाई उचित अवसर, व्यवस्थित प्रशिक्षण, स्तरीय खेलमैदान र निष्पक्ष छनोट प्रणाली उपलब्ध गराउनु आवश्यक छ।
यदि खेलाडीको क्षमता र प्रदर्शनभन्दा अन्य विषयले प्राथमिकता पाउने अवस्था रहिरह्यो भने मधेसका प्रतिभाशाली युवा खेलाडी कसरी अगाडि बढ्ने? गाउँ–गाउँमा मेहनत गरिरहेका खेलाडीले आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसर कसरी पाउने? क्रिकेटमा भविष्य खोजिरहेका युवाले निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाको विश्वास कसरी गर्ने?
नयाँ सरकारसँग मधेसका खेलप्रेमी तथा युवा खेलाडीको अपेक्षा स्पष्ट छ— खेलकुदमा राजनीतिक पहुँच र व्यक्तिगत प्रभाव होइन, प्रतिभा, मेहनत र प्रदर्शनको सम्मान हुनुपर्छ।
अब सम्बन्धित निकायको जवाफ कहिले?
मधेस प्रदेश क्रिकेटसँग सम्बन्धित निकाय, आयोजक तथा छनोट समितिले उठेका प्रश्नलाई बेवास्ता गर्नुको सट्टा तथ्य र प्रमाणका आधारमा जवाफ दिन आवश्यक छ।
छनोट प्रक्रिया निष्पक्ष थियो भने त्यसलाई प्रमाणित गर्ने आधार सार्वजनिक गर्नु नै सबैभन्दा उपयुक्त जवाफ हुन सक्छ। यसले छनोटकर्तामाथि उठेका प्रश्नको समाधान मात्र गर्दैन, भविष्यमा हुने खेलाडी छनोट प्रक्रियाप्रति पनि विश्वास बढाउँछ।
युवा खेलाडीको भविष्यसँग जोडिएको विषय भएकाले यसलाई व्यक्तिगत आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित नगरी तथ्य, तथ्याङ्क र प्रमाणका आधारमा निष्कर्षमा पुर्याउन आवश्यक छ।
अन्ततः मधेस प्रदेश क्रिकेटसमक्ष केही गम्भीर प्रश्न छन्— २६ खेलाडी छनोटको वास्तविक मापदण्ड के थियो? खेलाडीको प्रदर्शनलाई कसरी मूल्याङ्कन गरियो? छनोटअघि भएका प्रतियोगिताको तथ्याङ्क सार्वजनिक गर्न किन ढिलाइ भइरहेको छ?
नयाँ सरकारबाट पनि प्रश्न छ— मधेसका युवा खेलाडीलाई निष्पक्ष अवसर, उचित प्रशिक्षण र प्रतिभाअनुसार अगाडि बढ्ने वातावरण कहिले सुनिश्चित हुन्छ?
मधेसका खेलाडीलाई आश्वासन होइन, निष्पक्ष अवसर चाहिएको छ। प्रतिभालाई चिन्ने र मेहनतको सम्मान गर्ने खेलकुद प्रणाली अबको आवश्यकता हो।
यस विषयमा छनोटकर्ता सुभाष यादव, विवेक डल्ली तथा सम्बन्धित निकायको आधिकारिक प्रतिक्रिया प्राप्त हुन बाँकी छ। उनीहरूको धारणा प्राप्त भएपछि समाचारमा समेटिनेछ। 



